Zespół aspiracji smółki

Zespół aspiracji smółki

W typowych okolicznościach smółka (pierwszy stolec dziecka) powinna znajdować się w jelitach dziecka aż do porodu. Jeśli podczas porodu dojdzie do powikłań i dziecko jest zagrożone to smółka wydostaje się do wód płodowych, a co za tym idzie, jest wdychana przez dziecko. Podsumowując, zespół aspiracji smółki (MAS) jest poważnym stanem chorobowym, w którym dziecko wdycha smółkę i płyn owodniowy do płuc w czasie porodu. Smółka blokuje drogi oddechowe, zmniejsza dopływ tlenu i powoduje zapalenie płuc . Zespół medyczny musi szybko zareagować, aby przywrócić prawidłowy oddech dziecku oraz wyleczyć komplikacje. Zespół aspiracji smółki jest jednym z najczęstszych urazów porodowych, klasyfikowany jako nagły przypadek.

Zespół aspiracji smółki

Często, w przypadku wystąpienia zespołu aspiracji smółki konieczna jest resuscytacja noworodka, celem przywrócenia jego funkcji życiowych. Bardzo ważne jest, aby personel medyczny wiedział, jak wykryć zespół aspiracji smółki oraz był wyposażony w specjalistyczną aparaturę medyczną. Odpowiednie przygotowanie i doświadczenie personelu medycznego mogą uratować życie dziecka.

Zespół aspiracji smółki jest jedną z głównych przyczyn ciężkich urazów porodowych u noworodków i występuje w około 5-10% urodzeń. Nieprawidłowe postępowanie wobec powikłań występujących na skutek aspiracji smółki, może spowodować, że dziecko doświadczy niewydolności oddechowej, encefalopatii niedotlenieniowo-niedokrwiennej, drgawek, a w konsekwencji porażenia mózgowego.

Zespół aspiracji smółki – przyczyny

Jeśli dziecko znajduje się w trudnej sytuacji podczas porodu, może to spowodować kurczenie się jego jelit. Wówczas, zwieracz odbytu rozluźnia się, co pozwala smółce na przedostanie się do płynu owodniowego i zanieczyszczenie go. Dziecko może być pod wpływem stresu, jeśli nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu lub krwi. Przyczyny zespołu aspiracji smółki obejmują:

  • Ciąża przeterminowana – gdy ciąża jest przeterminowana, często występuje problem z pępowiną i łożyskiem. Jeżeli do tego dojdzie, dziecko jest pozbawiane odpowiedniej ilości tlenu i składników odżywczych.
  • Przewlekłe niedotlenienie wewnątrzmaciczne – oznacza pozbawienie dziecka odpowiedniej ilości tlenu przez dłuższy okres czasu.

Poród jest dla dziecka, matki a także personelu medycznego szpitala nielada wyzwaniem. Najważniejsze podczas porodu jest zatem nie dopuścić do urazu lub niedotlenienia okołoporodowego, który dla noworodka jest poważnym stanem zagrożenia życia.

  • Najczęściej do niedotlenienia płodu   ( zamartwicy urodzeniowej )  dochodzi na skutek urazu porodowego lub  przypadku źle prowadzonej akcji porodowej przez personel medyczny szpitala.
  • Na niedotlenienie wewnątrzmaciczne podczas porodu wskazuje nieprawidłowa czynność serca płodu odczytywana na aparacie KTG. Jeżeli podczas zapisów KTG w trakcie porodu, tętno płodu spada poniżej 100 uderzeń na minutę przez co najmniej 2 lub 3 minuty, lekarz prowadzący poród powinien zdiagnozować ciężka bradykardię i zalecić nagłe cesarskie cięcie.
  • Przyczyną niedotlenienia mózgu noworodka mogą być też błędy ze strony personelu medycznego prowadzącego poród. Nieprawidłowe podanie środków wywołujących bóle porodowe powoduje niedotlenienie macicy, łożyska i płodu.

Jeżeli na skutek zaniedbania lekarzy doszło do uszczerbku na zdrowiu matki lub dziecka, poszkodowani mogą uzyskać rekompensatę za doznaną krzywdę w postaci odszkodowania, zadośćuczynienia oraz dożywotniej renty.

Zachęcamy do zadawania pytań naszym prawnikom. Zespół prawny Fundacji Od Poczęcia Do Narodzin posiada odpowiednie doświadczenie i dokłada wszelkich starań, aby rzetelnie ocenić czy doszło do błędy lekarskiego podczas porodu. Mimo, że nasza siedziba jest w Warszawie, działamy na terenie całej Polski.

Skontaktuj się z naszymi prawnikami w celu uzyskania darmowej konsultacji prawnej.  Jesteśmy po to, by Ci pomóc.

bezpłatna porada prawna

Zespół aspiracji smółki – czynniki ryzyka 

  • poród jest po terminie –  czyli ciąża trwa powyżej 40 tygodni
  • “starzenie się” łożyska i niewydolność łożyska
  • wewnątrzmaciczne niedotlenienie płodu
  • cukrzyca u ciężarnej matki (cukrzyca ciążowa)
  • trudny lub przedłużający się poród
  • nadciśnienie u matki i białko w moczu po 20 tygodniu ciąży (stan przedrzucawkowy)
  • nadużywanie narkotyków przez ciężarną matkę lub inne używki np. palenie papierosów

Zespół aspiracji smółki – objawy 

  • tachykardia płodu oznacza przyspieszenie akcji serca płodu powyżej 160 uderzeń na minutę
  • bradykardia płodu oznacza spowolnienie akcji serca płodu poniżej 100 uderzeń na minutę
  • zielony kolor płynu owodniowego
  • skóra niemowlęcia, pępowina i/lub paznokcie są zabarwione na zielono
  • dziecko nie oddycha po porodzie
  • niebieskawy kolor skóry (sinica)
  • niska punktacja Apgar  (ocena Apgar to ocena noworodka przez pierwsze kilka minut życia, które uwzględnia czynniki takie jak kolor skóry, tętno, odruchy, napięcie mięśniowe i oddychanie)
  • nieprawidłowy wynik gazometrii z krwi pępowinowej lub włośniczkowej
  • smółka znajdująca się w tchawicy dziecka

Zespół aspiracji smółki – diagnozowanie  

Wdychanie smółki do wód płodowych można potwierdzić jednym lub kilkoma z następujących badań:

  • personel medyczny osłuchuje klatkę piersiową dziecka za pomocą stetoskopu, w przypadku wystąpienia zespołu aspiracji smółki słyszane są nietypowe odgłosy oddechu, szczególnie szorstkie i szeleszczące dźwięki
  • analiza krwi dziecka wykazuje kwasicę (niskie pH), zmniejszoną ilość tlenu i zwiększoną ilość dwutlenku węgla
  • RTG klatki piersiowej pokazuje niejednolite lub smugowate obszary w płucach dziecka – płuca wydają się nadmiernie napełnione, a prześwietlenie pokazuje zwiotczenie wielu małych obszarów płuc, ponadto serce wydaje się być większe niż normalnie

Zespół aspiracji smółki – leczenie  

Jeśli dziecko jest zagrożone zespołem aspiracji smółki, należy monitorować płód , aby zapobiec niebezpiecznym powikłaniom. Gdy dziecko nie otrzymuje wystarczającej ilości krwi lub tlenu, albo jeśli tętno dziecka jest zbyt wolne, lekarze muszą działać szybko, aby przywrócić przepływ krwi i zaopatrzenie w tlen. Jeśli nie można przywrócić dopływu tlenu i krwi, lekarz powinien podjąć szybko decyzję o porodzie operacyjnym – cięciu cesarskim.

Istotne jest, aby zespół neonatologiczny był obecny przy porodzie, jeśli w płynie owodniowym zostanie wykryta smółka. Brak odpowiedniego monitorowania dziecka lub opóźnienie porodu, może spowodować znaczne uszkodzenia mózgu , uszkodzenia ciała lub nawet śmierć dziecka.

Leczenie zespołu aspiracji smółki obejmuje, między innymi:

  • Odessanie smółki z jamy ustnej, nosa, tchawicy oraz tlenoterapia.
  • Noworodek otrzymuje antybiotyki.
  • W niektórych przypadkach stosuje się też żywienie pozajelitowe (lub przez sondę jelitową), aby nie męczyć dziecka podawaniem pokarmu doustnie.
  • Oddział Intensywnej Opieki Noworodkowej:  dziecko z ryzykiem MAS, u którego stwierdzono oznaki zaburzeń oddechowych, powinno być przyjęte na oddział intensywnej terapii noworodków. Konieczna jest ścisła kontrola dziecka, ponieważ jego stan może gwałtownie ulec pogorszeniu. Gdy u dziecka rozpoznano zespół aspiracji smółki, głównym celem leczenia jest utrzymanie dobrego utlenienia, wentylacji i ciśnienia krwi oraz wyeliminowanie kwasicy, niskiego poziomu cukru we krwi i innych zaburzeń metabolicznych.
  • Aparat oddechowy (respirator):  Około 30% – 50% dzieci z zespołem aspiracji smółki wymaga wspomagania oddechu za pomocą respiratora. Respirator kontroluje poziom tlenu i dwutlenku węgla we krwi dziecka oraz ułatwia odsysanie smółki, śluzu i innych wydzielin występujących u niemowląt z zespołem aspiracji smółki.
  • Promiennik ciepła do utrzymywania temperatury ciała.